Quasigevoelens, of ik heb het gevoel dat het niet helemaal klopt

Quasigevoelens, of ik heb het gevoel dat het niet helemaal klopt

We praten graag over ons gevoel. We zeggen dan bijvoorbeeld ‘ik heb het gevoel dat je me niet mag’, of ‘mijn gevoel zegt me dat ze wil dat ik er áltijd voor haar ben’. Herken je dat? Goed. Beschouw deze post dan als een wake-up call! Met de uitdrukking ‘ik heb het gevoel dat…’ druk je een gedachte uit, geen gevoel. Waarom dat zo is en hoe je dat anders kunt doen, lees je in dit artikel.

Quasigevoelens

Als je een uitdrukking als ‘ik heb het gevoel dat’ gebruikt, of ‘mijn gevoel zegt dat’, uit je een zogenoemd quasigevoel. Een quasigevoel lijkt op een gevoel door het taalgebruik, maar stiekem zeg je wat je denkt en niet wat je voelt.

Een quasigevoel bedekt eigenlijk het echte gevoel. Onder ‘het gevoel dat je wordt genegeerd’, kan bijvoorbeeld bangheid zitten (straks wil niemand meer met me praten) of verdriet (ik ben teleurgesteld omdat je niet met me wil praten).

Het verwarrende is dat als je echt zegt hoe je voelt, je het woord gevoel helemaal niet hoeft te gebruiken. Je kunt zeggen ik ben verdrietig of ik ben teleurgesteld.

Je interpreteert andermans gedrag en zegt niets over wat je voelt

Wat er niet klopt aan een quasigevoel, is dat je een interpretatie geeft van wat je hebt waargenomen bij de ander. Een voorbeeld ter illustratie.

Stel, de Grote Man draagt een oplossing aan terwijl ik heb gezegd dat ik geen oplossing hoef, maar alleen m’n verhaal kwijt wil. Na mijn verhaal zegt de Grote Man: maar waarom doe je dat-en-dat dan niet? Ik zeg vervolgens: jee, het voelt alsof je me negeert!

Lees dat stukkie nog eens en vertel me wat ik nu heb gezegd over hoe ik me voel.
Voel ik me blij, boos, bang of bedroefd?

Juist. Je kunt wel raden naar mijn gevoel, maar ik heb het niet gezegd. Wat ik wel heb gezegd, is hoe ik het gedrag van De Grote Man interpreteer. Als hij niet doet wat ik vraag, denk ik dat hij mijn verzoek bewust links laat liggen. Dat hij me negeert.

Door een uitdrukking als ‘ik heb het gevoel dat’ te gebruiken, geef je een interpretatie van wat je bij de ander hebt waargenomen. Je zegt niet welke emotie jij voelt.

Waaraan herken je quasigevoelens?

Een quasigevoel herken je direct aan twee dingen:

  • Gebruik van het woord ‘voelen’ gevolgd door ‘dat’, ‘zoals’, ‘alsof’.
  • Een interpretatie of oordeel over gedrag van een ander, zoals ‘negeren’, ‘aanvallen’ of ‘dwingen’.

En er zijn twee dingen die ontbreken:

  • De emotie die je voelt.
  • Het feitelijke gedrag van de ander: wat je hem ziet doen of hoort zeggen.

Waarom is het een probleem?

Leuk hoor, maar wel wat theoretisch. Iedereen doet het toch zo? Inderdaad. En is je opgevallen hoeveel misverstanden er dagelijks zijn? Het lijkt alsof je eerlijk en open vertelt wat je bezig houdt, maar in werkelijkheid geef je een oordeel over wat de ander doet. De ander reageert meestal feilloos op dat vermomde oordeel. Gezellig hè?

Hoe kun je je wel uitdrukken?

Als je misverstanden uit de weg wilt houden, is het zaak om te helder en ondubbelzinnig te vertellen wat er aan de hand is. Bepaal wat je wilt zeggen: wil je een gedachte uiten of wil je echt je gevoel uiten?

Als je je gedachte wilt uiten, gebruik dan ‘ik heb het idee dat’ of ‘ik denk dat’. Door niet het woord gevoel te gebruiken, maar je je bedoeling een stuk duidelijker.

  • Ik heb het idee dat je me negeert.
  • Ik denk dat je niet naar me luistert.

Als je je gevoel wilt uiten, vertel dan je welke emotie je ervaart. Gelukkig zijn daar heel veel woorden voor!

Er zijn vier basisemoties: blij, boos, bang, bedroefd, en die zijn er in vele gradaties. Onderstaande tabel helpt je op weg.

Boos Bang Bedroefd Blij
Kwaad Angstig Verdrietig Vrolijk
Geïrriteerd Zenuwachtig Teleurgesteld Gelukkig
Chagrijnig Wanhopig Bedrukt Bruisend
Geprikkeld Nerveus Overstuur Erkentelijk
Pissig Onbehaaglijk Somber Jolig
Opgefokt Paniekerig Gekwetst Voldaan
Gefrustreerd Doodsbang Depressief Energiek
Woedend Onzeker Ontmoedigd Uitgelaten
Wraakzuchtig Bezorgd Melancholiek Tevreden
Wrevelig Benauwd Triest Opgewekt
Ongeduldig Verlegen Eenzaam Kalm
Verveeld Verward Moe Trots

Bronnen

Boekomslag Geweldloze communicatie, Marshall Rosenberg Boekomslag Communiceren met ziel en zakelijkheid Silvia Blankenstijn